Ateşkes Anlamı Ne Demektir? Bir Genç İzmirli’nin Gözünden
Ateşkes. Hadi bakalım, bu da tam her kafadan bir ses çıkacak bir soru! Çünkü aslında “ateşkes” kelimesi, kulağa bazen çok ciddi, bazen de çok komik gelebilir. Ben İzmir’de yaşayan 25 yaşında bir genç olarak, her iki tarafı da çok iyi anlayabiliyorum. Yani, bir yandan “ateşkes” dediğinde akla savaş ve barış gelir, diğer taraftan da “Bir hafta boyunca annemle konuşmama ateşkesi” diyen birine kahkaha atabilirsiniz. Peki, aslında ateşkes anlamı ne demektir? Haydi bunu bir güzel keşfedelim, ama tabii ki esprilerle, komik sahnelerle, biraz da iç sesimle…
Ateşkes Anlamı: Ciddi Bir Terim Mi, Yoksa Bunu Şimdi Kullanabilir Miyim?
Ateşkes dediğinizde, çoğu zaman savaşın durdurulması, çatışmaların geçici olarak sona erdirilmesi gibi bir anlam çıkar. Tarih kitaplarından hatırladığınız o ağır, dramatik anları düşünün: Dünya savaşları, ülke sınırlarında ki gerginlikler, diplomatik görüşmeler… Yani, ateşkes dediğinizde insanlar genelde ceketlerini düzeltip ciddi ciddi tartışmalara başlarlar.
Ama işin komik yanı şu: Bu kelimeyi sadece savaşlarda duymuyoruz. İkili ilişkilerde, ailevi meselelerde, hatta sokakta bile zaman zaman karşılaşıyoruz. Bir örnek vereyim, nasıl mı?
—
Küçük Bir Diyalog:
Ben: “Ya, geçen gün annemle bayağı kavga ettik de, sonunda ateşkes ilan ettim.”
Arkadaşım: “O kadar mı? Hangi taraf galip geldi?”
Ben: “Tabii ki annem, ama bu kez biraz daha yumuşak geçti. Sonunda ‘Tamam oğlum, ne olur git kendi yoluna’ dedi, ben de kaçtım.”
Arkadaşım: “O zaman çok başarılı bir ateşkesmiş.”
—
Evet, ateşkes bazen de böyle bir şey olabilir!
Ateşkes anlamı ne demektir, bunu çok ciddi bir şekilde araştırırsanız, gerçekten de “savaşın ya da çatışmanın geçici olarak durdurulması” olduğu yazacaktır. Ama ben size gerçek hayatta ne olduğunu söyleyeyim: Genelde iki taraf arasında, gerginliğin geçici olarak durmasıdır. Mesela annemle evde bir tartışma çıktığında, genelde “Ben evdeyim, bir çay içerim, sonra konuşuruz” tarzı bir ateşkes önerisi yaparım. Ama içimden derim ki, “Bu daha uzun sürecek, annem susacak ama ben hala kafamda tartışmaya devam edeceğim.”
Bir Ateşkes de Benim İç Sesimle Olur
Bazen iç sesimle bile ateşkes ilan ediyorum. Hani şu her şeyin çok karmaşıklaştığı, bir yere varamadığın ama bir yandan da kaybolmuş hissettiğin zamanlar vardır ya. O anlarda aklımda şöyle bir diyalog geçer:
—
İç sesim: “Hadi, sakin ol. Nereye gidiyorsun? Her şey iyi olacak. Bak, şuan okula gidebilirsin, işine odaklan. Ne yani, her zaman senin yüzünden mi oluyor?”
Ben: “Bilmiyorum ya, her şey birbiriyle çelişkili. Ama yine de, içimdeki karışıklıkla savaşmayı kesmeliyim. Bir süreliğine ateşkes ilan ediyorum.”
İç sesim: “Evet, ama sonra bu ateşkes sürdü mü? Şüpheli…”
Ben: “Bilmiyorum, ama bu hafta kimseyi üzmemek için susacağım.”
—
Sonuç olarak, ateşkesin kelime anlamını dışarıda bırakırsak, içsel bir savaşta bile ateşkes ilan edebilirim. En azından o günkü “gerilimi” bir süreliğine dondurmuş olurum, ama tabii sonrasında ne olur? O başka mesele.
Ateşkes Anlamı ve Günlük Hayatta Komik Anlar
Biraz da İzmir’in sıcak sokaklarında gezinirken, “ateşkes”in aslında nasıl çok daha sıradan bir şey haline geldiğini gözlemleyelim. Bu, tek taraflı bir açıklama değil; bazen, gerçekten de bir “durma” anıdır. Mesela, bir arkadaşımın ilişkisinde ateşkes ilan ettiği anı hatırlıyorum. Anlatmıştı:
—
Arkadaşım: “Ya ben ona mesaj attım, ‘Kızım, bak sakin ol, bir hafta boyunca birbirimize karışmayalım. Bu ilişkiyi tekrar değerlendireceğiz.’”
Ben: “Vay be, bu tam ateşkes ilanı. Sen peki, ateşkesin sonrasını planladın mı?”
Arkadaşım: “Yok, ama kesin bu ateşkesi ihlal edeceğim. Bir hafta sonra tekrar başlar, tekrar aynı yerdeyiz.”
Ben: “Güzel, başka ne var?”
—
Günlük hayatta da işte böyle anlar olabiliyor. İnsanlar bazen sadece bir “dur” butonuna basmak, “tamam, bir hafta boyunca duralım, sonra tekrar görüşelim” demek istiyorlar. Ama bu ateşkes, genelde çok kalıcı olmuyor. Sadece nefes almak için bir mola!
Ateşkes İlan Etmek: Ciddi Bir Durum Ama…
Ateşkes anlamı ne demektir? İşin içine bir parça da felsefe girerse, ateşkes bazen ruhsal bir tercih de olabilir. Hani o an her şeyin üst üste geldiği, sürekli düşünmekten kafayı sıyıracağınız noktada, belki de sadece bir süreliğine durup düşünmek gerekebilir. Yani, bazen insanlar birbirlerine o kadar çok gerginlikle yaklaşır ki, bir yerde bir ateşkes ilan etmek, herkese faydalıdır.
Tabii, bunun illa “görünür” olması gerekmiyor. Mesela bazen bir arkadaşımın bana attığı bir mesajın ardından, sessiz kalmayı tercih ederim. Ama bu, bir çeşit ateşkes ilanıdır. Ama biz yine de bu kadar ciddi durmuyoruz, çünkü İzmir’de arkadaş ortamımda sürekli espri yapmayı seviyorum. Hatta genelde herkesle şakalaşarak bir ortamı yumuşatırım.
—
Küçük Bir Diyalog:
Ben: “Bütün gün gergindim, ama şimdi bir çay içeceğim, sonra konuşuruz.”
Arkadaşım: “Çay molası, ha? O zaman savaş bitmiş demektir.”
Ben: “Yani, kesinlikle. Şu an yalnızca bir ateşkes değil, zihinlerimizde bir barış anlaşması imzalıyoruz.”
—
Sonuçta Ateşkesin Anlamı Ne Demektir?
Ateşkes, aslında sadece bir durma noktasıdır. Ama bu durma noktası o kadar da net olmayabilir. Çünkü günlük hayatımızda bazen bir gerginliğin ardından gelen “savaş durdurma” anlaşması da olabilir. Kim bilir, belki de her gün, her an, hepimiz kendi içimizde bir tür ateşkes ilan ediyoruzdur. Zaman zaman bazen ilişkilerde, bazen kendi zihnimizde… Sonuçta, ateşkes anlamı ne demektir diye düşündüğümüzde, hayatın içinde bir mola vermek, her zaman çok daha faydalı olabilir. Ama o mola hiç de kalıcı olmayabilir, çünkü hayat devam eder.
Ateşkesin anlamı, aslında hepimizin daha sağlıklı düşünmemizi sağlayacak bir fırsat. Ve belki de o fırsat, en çok da bir kahve molasında, bir çay içerken alınır.